Hout kan op verschillende manieren beschermd en gekleurd worden:

Beits
Dit dient er voor om het kale hout te kleuren. Zo worden eiken meubelen vaak gekleurd met een beits.

De kleur van de beits die men hiervoor gebruikt wordt aan geduid met een getal (E10, E20 .... tot E70). De kleur E10 is heel licht, terwijl E70 heel donker is. Het meest bekent zijn blank eiken (E10) en donker eiken (E50).

Lak (kleurloos)
Lakken zijn verkrijgbaar in kleurloos of tal van kleuren. Lakken hebben de eigenschap om het meubel te kleuren en te beschermen tegen vuil en beschadigingen. Gebeitste meubelen worden daarom vaak afgelakt met transparante lak omdat beits deze bescherming niet biedt.

Eerst wordt er een kleurloze grondlak aangebracht en daarna een kleurloze aflak. De aflak is te verkrijgen in 5 verschillende glansgradaties:

stompmat (aanzet + aanzetloos)
halfmat (aanzet + aanzetloos)
zijdeglans (aanzet + aanzetloos)

Hoogglans
Sommige houtsoorten kunnen direct afgewerkt zijn met een kleurloze lak, dat zijn veelal de hardhoutsoorten zoals teak, palissander, wengé. Ook bij de zachte houtsoorten wordt alleen kleurloze lak verwerkt, t.w. vuren en grenen.

Meubelspuitlak (gekleurde lak)
Een andere methode van afwerken van hout is gebruik te maken van een gekleurde lak, die direct op het blanke hout gespoten wordt. Een voorbeeld hiervan zijn de Laqué meubelen

Was
Meestal over kale/onbehandelde meubelen. Was geeft het meubel een unieke uitstraling. Veel gebruikt op antieke en oude meubelen of meubelen die men een antieke uitstraling wil geven. Voorbeelden van in de was gezette meubelen zijn de koloniale meubelen. Was is verkrijgbaar in kleurloos of in verschillende kleuren. Nadeel van was is dat het niet zo'n goede bescherming geeft als lak en dat het vaker onderhouden moet worden. Voordeel is dat het in geval van beschadiging makkelijk bij te werken is.

Wasbeits
Antieke en oude meubelen of houten voorwerpen kunnen ook afgewerkt zijn met wasbeits.

Olie
Een afwerking waarbij het hout wordt verzadigd met (lijn)olie. Geeft een mooi halfmat patine. Wordt op vele houtsoorten toegepast. Het kale meubel kan ook alleen in de olie gezet worden. Dit geeft een natuurlijke uitstraling en het meubel is redelijk beschermd tegen vlekken. Ook oliën zijn in een aantal kleuren te verkrijgen. Nadeel is wederom de wat slechtere bescherming tegen vlekken en beschadigingen, voordeel is dat beschadigingen redelijk makkelijk bij zijn te werken.

Beitsolie
Een olie die tevens het hout in de gewenste kleur brengt. Geeft een mooi halfmat patiné. Wordt op vele houtsoorten toegepast.

Fineren
Omdat hout erg duur is wordt er vaak gebruik gemaakt van fineer. Fineer is een flinterdun laagje echt hout dat is gelijmd op een spaanplaat of MDF ondergrond. Doordat het bovenste laagje echt hout is dient het ook behandeld te worden als echt hout. Voordeel van fineer is dat het vele malen goedkoper is als massief hout. Nadeel is dat de levensduur over het algemeen korter is.

Fotofolie
Dit lijkt veel op fineer echter er is nu geen echt hout op de spaanplaat of MDF verlijmt maar een folie. Voordeel hiervan is dat het geheel onderhoudsvrij is en doordat er geen hout aan te pas komt kunnen vrijwel alle kleuren en motieven gebruikt worden. Bovendien is het net als fineer goedkoper dan massief hout.
Nadeel is dat het niet de stevigheid en duurzaamheid heeft van massief hout.

Patineereffect
Het donkerder kleuren van hoeken en randen van gekleurde meubelen. Door dit te doen krijgt het meubel een wat warmere uitstraling. Het bekendste voorbeeld hiervan is blank eiken patina.

Logen
Een andere mogelijkheid is het hout logen. Eikenhout bevat looizuur, waardoor eiken in de loop van de tijd een mooie ‘antieke’ kleur krijgt. Oude meubelmakers weten nog dat eikenhouten meubels sneller die antieke kleur kregen als ze enkele weken boven een paardenstal lagen. Hetzelfde resultaat kan men in een zeer korte tijd te bereiken door eikenhout te logen. Hierbij wordt het hout ondergedompeld in een zogenaamd loogbad. Dit bad bevat natronloog(Natriumhydroxide of caustische soda en lost onder grote warmte­ontwikkeling op in water tot natronloog). Bij het logen worden bepaalde stoffen in het hout geactiveerd (vooral bij eiken en grenen). Dit geeft het hout een andere (geloogde) kleur. Tevens kan een loogbad dienen om het meubel te ontdoen van oude lak en/of verflagen.